To rent - Te huur - - in Bilthoven - De Bilt
Office and warehouse - Kantoor met magazijn -
250 m2 - 5 km. from Center of Utrecht - 40 km. from Amsterdam - € 2.800, per month - near Head office of Rabobank
Tel. +31 30 228 56 56; e-mail: rus_net@rusnet.nl
VIP of Rusnet

RusNet

 www.rusnet.nl Russian versionEnglish version Agenda | Links | Russian CCI  

  Maandag, 06.04.2020
VIP Rubricator
www.rusnet.nl als startpagina makenToevoegen aan het geselecteerdeinfo@rusnet.nlZoeken in het web
tramp
VIP-Bedrijven
VIP van Rusnet
Rusnet Partners
Nieuws
Encyclopedie
Contact
Weet U, dat
 Weet U, dat
Alexander Nevski was grootvorst en zoon van vorst Jaroslav van Novgorod.

  RusNet :: Encyclopedie :: L  

Litouwen

PrintversiePrintversie

 
 A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   R   S   T   U   V   W   Y   Z 

1. Inleidende gegevens

Naam landLitouwen
Naam landenmedewerkerMargreet Witteveen
AfdelingDEU/ME
DatumOktober 2000
Standaardbronnen Als bronnen voor het landenoverzicht wordt zoveel mogelijk van de beschikbare interne gegevens van het Ministerie van Buitenlandse Zaken gebruik gemaakt.
Daarnaast zijn de (meest recente edities/cijfers van de) volgende bronnen gebruikt:
  • Algemene gegevens, Regional Surveys of the World, Europe Publicaties
  • Demografische gegevens, Human Development Report
  • Economische gegevens, Economic Intelligence Unit
  • Ontwikkelingsrelevante factoren, Human Development Report, UNDP
  • Handelsbetrekkingen met Nederland, CBS
  • Investeringscijfers, Nederlandsche Bank
Aanvullende bronnenGeen

2 Feitelijke en cijfermatige gegevens

2.1 Algemene gegevens

Oppervlakte65.200 km2 (1,9 keer Nederland)
HoofdstadVilnius
Inwonertal3,7 miljoen (1999)
Bevolkingsdichtheid56,9 inwoners per km2
GodsdienstVoornamelijk Rooms-Katholiek, klein deel protestants en Russisch Orthodox
TaalLithuaans (81%), Russisch (8%), Pools (7%), anders (4%)
Nationale feestdag(en)16 februari, onafhankelijkheidsdag - 6 juli, State day.
Klimatologische gesteldheidGematigd continentaal

2.2 Staatkundige gegevens

StaatshoofdPresident Valdas Adamkus
PremierRolandas Paksas
Minister van Buitenlandse ZakenAntanas Valionis
Minister van Economische ZakenEugenijus Maldeikis
StaatsvormRepubliek
ParlementSeimas, 141 leden, waarvan 71 direct en 70 via evenredige vertegenwoordiging worden gekozen.

2.3 Demografische gegevens

Natuurlijke bevolkingsgroei-0,3% (2000, schatting)
Geboorten (per 1000 inwoners)9,7 (2000, schatting, per 1000 inwoners)
Overlijdens (per 1000 inwoners)12,8 (2000, schatting, per 1000 inwoners)
Levensverwachting75,4 jaar (v) - 63,1 jaar (m) (2000, schatting)

2.4 Economische gegevens

BBPUS$ 10,3 miljard (1999)
Economische groei-4,4% (1999)
BBP per capitaUS$ 2.594 per hoofd van de bevolking (1999)
Inflatie0,8% (1999)
Beroepsbevolking per sectorLandbouw 21,8%, industrie 20,2%, handel 8,6%
Werkloosheid8,1% (1999, tweede kwartaal)
UitvoerUS$ 3,32 miljard (1999)
- belangrijke productenMineralen, textiel, machines
- belangrijkste partnersRusland (16,7%), Duitsland (12,9%), Letland (11,2%)
InvoerUS$ 4,55 miljard (1999)
- belangrijke productenMachines, minerale grondstoffen, transportmiddelen
- belangrijkste partnersRusland (21,1%), Duitsland (16,1%), Polen (5,6%)
ValutaLitas (LTL) = 100 centas
Buitenlandse schuldUS$ 3 miljard (1998)
Debt-service ratioOnbekend
Saldo handelsbalansUS$ 1,23 miljard (tekort, 1999)
Lopende rekening betalingsbalansUS$ 1,065 miljard (tekort, 1999)

2.5 Ontwikkelingsrelevante indicatoren

GroeisectorenBouw, electrical engineering
EnergiesituatieLitouwen heeft kleine voorraden olie en gas, maar voert het grootste deel in van Rusland. Elektriciteit wordt voor 87% opgewekt in twee nucleaire installaties van het Chernobyl type, die in 2005 en 2010 zullen worden gesloten.
Human development index0,789 (1998, 52e plaats)
Human poverty indexOnbekend
Gender-related development index0,785 (1998, 47e plaats)
% inwoners dat leeftijd van 40 niet haaltOnbekend
Alfabetisering99,5% (1998)
% mensen met toegang tot veilig drinkwaterOnbekend
% mensen met toegang tot gezondheidszorgOnbekend
% kinderen tot 5 jaar met ondergewichtOnbekend

2.6 Betrekkingen met Nederland

Hr. Ms. Ambassadeurdrs N. Beets (te Riga)
Geaccrediteerde ambassadeur in NederlandBenoeming wordt binnenkort verwacht. Voorlopig dhr. D. Pranckevicius (Raad)
PostennetwerkAmbassade te Riga
Nederlandse gemeenschapOnbekend
Gemeenschap in NederlandOnbekend

2.7 Handelsbetrekkingen met Nederland

Nederlandse uitvoerfl. 240,4 miljoen (1999)
- belangrijke productenMachines, fabrikaten
Nederlandse invoerfl. 223,8 miljoen (1999)
- belangrijke productenOlieproducten, voeding en levende dieren, fabrikaten
Investeringen vanuit NederlandOnbekend
Investeringen in NederlandOnbekend

3. Beschrijvende kenschets

3.1 Geschiedenis

Litouwen bekeerde zich als een van de laatste landen van Europa tot het Christendom toen het in 1385 een unie aanging met Polen. Dit Pools-Litouwse koninkrijk strekte zich in zijn grootste omvang uit van de Baltische tot de Zwarte Zee, en vormde zo een buffer tussen het Russische Rijk en de Duitse en Zweedse invloed uit het Westen.

In 1795 werd Litouwen opgenomen in het Russische Rijk. De negentiende eeuw werd gekenmerkt door een groei van het nationalistisch bewustzijn, dat zowel anti-Russisch als anti-Pools (en anti-semitisch) was. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Litouwen bezet door Duitsland.

Nadat in 1919 formele onafhankelijkheid was verkregen, was de parlementaire democratie maar een kort leven beschoren. In 1926 werd een militaire dictatuur gevestigd en werden de rechten van (m.n. de Joodse) minderheden beperkt. In 1940 vielen Russische troepen Litouwen binnen en werden er verkiezingen opgelegd die leidden tot de oprichting van de Sovjet Socialistische Republiek Litouwen.

Ondanks een russificatie-programma bleef het Litouws nationalisme levend. Met het aantreden van Gorbatsjov als President van Rusland werd het politieke klimaat midden jaren '80 liberaler. In 1990 verklaarde Litouwen zich hernieuwd onafhankelijk, hetgeen bestendigd werd door de ineenstorting van de Sovjetunie.

3.2 Staatsinrichting

Na de herkregen onafhankelijkheid vond in mei 1992 een referendum plaats over een nieuwe grondwet. Het voorstel (dat voorzag in sterke presidentiële bevoegdheden) haalde niet de vereiste meerderheid. Een tweede referendum vond plaats in oktober 1992, waarbij een herzien grondwetsvoorstel (ditmaal met relatief grotere bevoegdheden voor het parlement) werd aangenomen.

De president (die maximaal twee periodes mag dienen) zijn ruime bevoegdheden toegekend v.w.b. de benoeming van een minister-president en de stafchef van de strijdkrachten, waarvoor goedkeuring door het parlement echter wel vereist is.

3.3 Binnenlandse politiek

Nadat Litouwen in 1990 onafhankelijk van Rusland werd en de communistische LDLP de macht in handen kreeg, kwam de macht in 1996 weer terug in handen van de conservatieven. De centrum-rechtse Vaderlandunie vormde sindsdien samen met de christen-democraten een coalitie. Dit verliep niet geheel zonder problemen.

Er was sprake van vele personele wisselingen binnen dezelfde centrum-conservatieve regering. Zo werd premier Vagnorius in 1999 vervangen door Paksas, daar hij niet met de sinds 1998 zittende onafhankelijke president Adamkus kon samenwerken. Ook Paksas was geen langdurig premierschap gegund; door een politieke crisis werd hij eind 1999 gedwongen op te stappen en vervangen door Kubilius.

In oktober 2000 hebben er reguliere parlementsverkiezingen plaatsgevonden. Deze verkiezingen hebben een overwinning voor de liberalen en sociaal-liberalen opgeleverd. Beide partijen behaalden samen geen meerderheid. Samenwerking met een aantal kleine partijen is dus noodzakelijk. De kleine partijen die mede in de regeringscoalitie zitten, de Centrum Unie en de Moderne Christen Democraten zullen niet in het nieuwe kabinet worden opgenomen. Ook de Boerenpartij die aangegeven heeft de nieuwe regering te zullen steunen is niet in het kabinet vertegenwoordigd. De regering kan rekenen op de kleinst mogelijke meerderheid van 71 van de 141 zetels.

Economisch herstel en voortzetting van het privatiseringsproces zijn de grote binnenlandspolitieke issues, waarbij vooralsnog maar langzaam vooruitgang wordt geboekt. Op buitenlandspolitiek terrein spelen de integratie in de Westelijke structuren en de regeling van de Kaliningrad-transito een grote rol.

3.4 Mensenrechten

In Litouwen speelt het minderhedenprobleem minder dan in de andere Baltische staten, eenvoudigweg doordat Litouwen slechts zo'n 9% Russische minderheid kende en deze in een klap heeft genaturaliseerd. Hierdoor zijn er nauwelijks ethnische conflicten.

3.5 Sociale situatie

Sinds de onafhankelijkheid is Litouwen bezig met herstructurering van de gezondheidszorg. Hervorming moet leiden tot een meer effectieve besteding van het beschikbare budget. Zo werd de financiering van de gezondheidszorg drastisch herzien.. Bijdrage aan het ziektekostenverzekering systeem werd verplicht gesteld. De lange termijn doelstelling is een accentverschuiving te bewerkstelligen van specialistische ziekenhuisbehandelingen naar meer poliklinische behandelingen, daar dit minder kostbaar is.

In 1988/89 heeft een herziening van het onderwijssysteem plaatsgevonden. Dit om de Russische invloed te corrigeren. De gevolgen zijn onder andere een breder onderwijspakket dat meer mogelijkheden en flexibiliteit op de arbeidsmarkt biedt. Op de meeste scholen is het Litouws de onderwijstaal, hoewel er ook scholen zijn die zich richten op de etnische minderheden. Het percentage studenten dat zich heeft ingeschreven voor het hoger- en wetenschappelijk onderwijs is gestegen van 21% in 1993 naar 39% in 1998.

Hervorming van het pensioensysteem werd in 1994 ingezet, echter de belangrijkste pijler van het systeem blijft de "pay- as- you-go-regeling", wat een lage eigen bijdrage en een lage pensioensuitkering betekent. De toenemende druk van enerzijds de vergrijzing en anderzijds de financiële situatie inzake het sociale zekerheidsstelsel maakte dat het parlement medio 1999 een wet goedkeurde die in een particuliere pensioensverzekering voorziet. Echter, er is nog geen verplichtstelling van een particuliere pensioensverzekering voor toetreders op de arbeidsmarkt.

3.6 Economische situatie

Litouwen is de armste van de drie Baltische staten. Toch gaat het sinds enkele jaren de goede kant op, hoewel er ups en downs zijn. Zo had Litouwen begin jaren '90 moeite met de privatisering van de economie. Echter het privatiseringsproces kreeg een impuls in 1998 door oa de (gedeeltelijke) privatisatie van de telecom en de oliesector.

Een ander probleem mbt herstel van Litouwse economie ligt in het feit dat traditioneel de Litouwse handel sterk op de RF is gericht. Echter de ineenstorting van de Russische economie in 1998 maakte dat Rusland niet langer een zekere afzetmarkt is voor Litouwse producten. Via aansluiting bij de Centraal-Europese vrijhandelsorganisatie CEFTA, een vrijhandelsakkoord met Estland en Letland en door het Europa-akkoord met de EU hoopt Litouwen het herstel van de economie te stimuleren.

Litouwen is derhalve zwaar getroffen door de Russische crisis. Na mooie groeicijfers in de afgelopen jaren, volgde in 1999 een dip met een daling van het BBP met ruim 4%. De werkloosheid is met 8% gematigd en de inflatie is laag: 0,8%.

3.7 Milieubeleid

Het milieu heeft te lijden gehad onder het Sovjet systeem dat groot belang hechtte aan industrialisatie en daarbij geen oog had voor de gevolgen die dit met zich meebracht voor het milieu. Ook de aanwezigheid van Russische troepen voor de onafhankelijkheid brachten een zware belasting voor het milieu met zich mee.

De ineenstorting van het communisme betekende eveneens het einde van de groei van de zware industrie, wat een ontlasting was voor het milieu. Hierdoor is de uitstoot van vervuilende gassen sinds 1991 met tweederde gedaald. Tevens heeft Litouwen in het kader van de toetredingsonderhandelingen toegezegd de sterk verouderde kerncentrale in Ignalina vervroegd te sluiten.

3.8 Buitenlands beleid en veiligheidsbeleid

Litouwen wil, evenals de andere Baltische staten, zo spoedig mogelijk aansluiting krijgen bij de EU, WEU en NAVO. Evenzeer expliciet is de kern van de Litouwse wens: het verkrijgen van een veiligheidsgarantie van de Westelijke organisaties. Wat betreft toetreding tot de EU is echter de steun van de Litouwse bevolking tanende. De oorzaak hiervoor ligt oa in de tijdens de toetredingsonderhandelingen toegezegde sluiting van de kerncentrale Ingnalina.

Inzake de relatie met Rusland ziet Litouwen een belangrijke taak voor zichzelf in het onderhouden van goede contacten over en met de Russische enclave Kaliningrad; hierin trekt men op met Polen en Scandinavië. Hierin heeft men een goed dossier gevonden om zich naar de EU en RF te profileren.

De kwestie die met Rusland nog wel speelt is over de herstelbetalingen. Litouwen wil voor de periode dat het bezet is geweest door RF en grote aantallen legertroepen op zijn grondgebied heeft gehad en daardoor volgens Litouwen schade is geleden, schadevergoeding ontvangen.

Met Wit-Rusland is sprake van een ongemakkelijke relatie. Echter samenwerking is nodig om instroom van misdaad en drugs tegen te gaan. Litouwen is lid van de Council of Baltic Sea States (CBSS), een orgaan dat bijdraagt aan de regionale stabiliteit.

3.9 Betrekkingen met de EU

In 1995 sloot Litouwen een Europa-akkoord met de Europese Unie, de eerste stap op weg naar volledig lidmaatschap ten vervolge op een vrijhandelsovereenkomst. Dit Europa-akkoord is in 1998 in werking getreden. Tijdens de Europese Raad in Helsinki in december 1999 werd Litouwen uitgenodigd voor de toetredingsonderhandelingen.

De Europese Commissie is redelijk positief over de inhaalslag die Litouwen tracht te maken. Een van de obstakels voor toetreding tot de EU is de zwakte in het openbaar bestuur waardoor problemen kunnen ontstaan met de implementatie en uitvoering van de duizenden EU-regels en richtlijnen die in de Litouwse wetgeving moeten worden verwerkt.

3.9 Betrekkingen met Nederland

De betrekkingen met Nederland zijn goed en verlopen in constructieve sfeer. De handelsrelatie met Litouwen is beperkt. Nederlandse uitvoer is ca. 240 mln NLG en de Nederlandse invoer bedraagt ongeveer 220 mln NLG.

Dit is ongeveer gelijk tot zelfs kleiner dan de Nederlandse handelsrelatie met Estland en Letland, terwijl deze qua bevolkingsomvang kleiner zijn. Naast de reguliere handelsbetrekkingen heeft Nederland in Litouwen PSO- en MATRA-projecten.

3.10 Bezoeken

Voormalig president Brazauskas is in januari 1994 in Nederland geweest (en door MP ontvangen) op doorreis naar Brussel voor ondertekening van een Partnerschap voor Vrede-overeenkomst met de NAVO. De voormalige Litouwse MP Slezevicius was op 16 november 1995 in Nederland en had een ontmoeting met MP Kok. Hij woonde voorts een investeringsseminar bij, waar ook Staatssecretaris Van Dok aanwezig was. Voormalige Minister van BZ Kooijmans bezocht in april 1993 Litouwen.

Minister van Mierlo bezocht Litouwen van 12 tot 13 oktober 1997. Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Benschop bezocht Litouwen op 1 december 1999. Hij heeft regelmatig contact met de EU-hoofdonderhandelaar van Litouwen. Op hoog-ambtelijk niveau heeft DGRB Sondaal medio juni 2000 een bezoek gebracht aan de Baltische staten, waaronder Litouwen

OS-activiteiten

Geen.

3.11 Activiteiten Nederlandse posten

Nederland heeft nog geen ambassade in Litouwen. Wel is er een Holland House gevestigd die op het gebied van economie en handel actief is. Litouwen valt derhalve onder de verantwoordelijkheid van de ambassade in Riga.De ambassade volgt en rapporteert over politieke, sociale en economische ontwikkelingen in het land. Speciale aandacht wordt gegeven aan de positie van dissidenten en de mensenrechtensituatie.

Op het economische terrein verstrekt de ambassade informatie aan het Nederlands bedrijfsleven en de EVD. Ook verstrekt de ambassade informatie over het Nederlandse bedrijfsleven aan Litouwse instellingen. Daarnaast verricht de ambassade consulaire werkzaamheden en geeft informatie over de veiligheidssituatie.

3.12 EVD activiteiten

De EVD verstrekt informatie over overheidsmaatregelen e.a.. Meer informatie is te vinden op de EVD-site op het internet (www.evd.nl ). De EVD-landenspecialist voor de Baltische republieken is Rob Sterkman (070-3796680)

3.13 Exportfinanciering

Zie voor het meest recente NCM-landenbeleid (www.ncm.nl)

Het ministerie van Economische Zaken kent een aantal generieke regelingen voor investeringsfaciliteiten (IOM), haalbaarheidsstudies (PESP), rentesubsidies (BSE), starters op buitenlandse markten (PSB) en herverzekering van investeringen (RHI). Meer informatie is te vinden bij op de internetsite van EZ (www.minez.nl ).

3.14 Verdragen met Nederland

Onder dit kopje staan de belangrijkste verdragen met Nederland opgenomen. Voor het volledige overzicht van verdragen kunt u (voor internet t.z.t.) het "see-also" raadplegen.

Wegvervoersovereenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België, de Republiek Estland, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen en het Groothertogdom Luxemburg

11 juni 1992, Athene
Vindplaats: Trb. 1992, 115 (En.); 1992, 157 (vert.Ne.); 1995, 57
In werking getreden op 1-12-1994

Overeenkomst inzake luchtdiensten tussen en via hun onderscheiden grondgebieden

23 maart 1993, Vilnius
Vindplaats: Trb. 1993, 75 (En.Ne.); 1994, 24
In werking getreden op 17-1-1994

Verdrag inzake de bevordering en de wederzijdse bescherming van investeringen

26 januari 1994, 's-Gravenhage
Vindplaats: Trb. 1994, 54 (En.Ne.); 1995, 67, 1997, 93
In werking getreden op 1-4-1995

Overeenkomst inzake scheepvaart

26 januari 1994, 's-Gravenhage
Vindplaats: Trb. 1994, 117 (En.Ne.); 1994, 255
In werking getreden op 7-11-1994

Notawisseling inzake de uitbreiding van het Europees Verdrag betreffende uitlevering tot de Nederlandse Antillen en Aruba

16 juli 1996, Stockholm / Vilnius
Vindplaats: Trb. 1997,231 (rubr.H)
In werking getreden op 1-7-1997

Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand ten behoeve van de juiste toepassing van de douanewetgeving en de voorkoming, opsporing en bestrijding van inbreuken op de douanewetgeving

8 december 1998, Vilnius
Vindplaats: Trb. 1999,18 (En,Ne)
Nog niet in werking getreden
Trb.= Tractatenblad

3.15 Ambtsberichten

Geen.

3.16 Beleidsnotities

Regiobeleidsdocument Midden-Europa, september 1997
Notitie "Accenten zetten in Midden-Europa", november 1999

3.17Kamervragen

Er zijn de laatste twee jaar geen kamervragen over Litouwen gesteld.

Info MBZ Nederland

Last update: 21.05.2001

Exclusieve Partner van de Russische KvK in Nederland
Officiele Partner van de Russische KvK in Nederland
  AFORISME
Berouw is het dessert van het genieten.
W.Reichert
tramp
tramp naar boven  tramp
Adverteren | Contactinformatie | Over Rusnet | Zoeken in het web


eXTReMe Tracker
 Rambler's Top100 © 2003-2012 RusNet
Gemaakt door NeoNet